Lexicon/Leksikon

Foto’s © Hans Jellema

Lexicon/Leksikon

Curator: Lennard Dost

Zaterdag 30 november 2013 opende het nieuwste project van kunstinitiatief VHDG uit Leeuwarden, waar ik t/m dit project curator was. De expositie heette Lexicon/Leksikon en ging over accenten en streekgebonden taal. Hoe gebruiken we taal in specifieke gemeenschappen, hoe definiëren we onszelf via taal, en hoe onderscheiden we ons van anderen door middel van taal? Wat voor rol speelt de ‘taal’ binnen een subcultuur en hoe betrouwbaar zijn accenten? Dat zijn vragen die we stelden bij dit project. Het project, dat duurde tot 11 januari 2014, linkte taal van een gemeenschap aan identiteit.

Kunstenaars die meededen
Imogen Stidworthy – Jascha Blume – Koos Dalstra – Anri Sala – Lawrence Abu Hamdan – Bouke Groen.

Onderdeel van het project was ook een lezing door Onno Crasborn, over accenten in gebarentaal, en een rondleiding door de expositie voor doven en slechthorenden, onder leiding van kunstenaar Jascha Blume. Beide onderdelen vonden plaats op zondag 8 december 2013. Er waren ongeveer 30 mensen aanwezig bij de lezing + rondleiding.

Verder gaf Bettina Beinhoff op zaterdag 21 december een lezing. Die lezing ging over “the influence of attitudes on second language acquisition processes” en “the acceptability of accents in social contexts”.

Op de laatste dag van het project, namelijk 11 januari 2014, vond daarnaast een dag met lezingen plaats over het onderwerp. Met medewerking van het Meertens Instituut, het Genootschap Onze Taal en de Fryske Akademie. Sprekers waren Mathilde Jansen, Lotte Thissen, Anne Dykstra en Marc van Oostendorp. Wouter van Wingerden bemande namens Genootschap Onze Taal het ‘Hospitaal’-onderdeel, waar bezoek prangende taalvragen kon voorleggen. De presentatie van de dag was in handen van Rutger Middendorp.

Foto’s © Ruben van Vliet

Verder was er nog een educatief traject dat werd verzorgd door kunstenaar Yvonne Blaauw. Het project ging over straattaal. Straattaal is een zelfbedachte taal die grammaticaal (deels) overeenkomt met het Nederlands. Het brengt mensen samen maar creëert tegelijk afstand naar andere groepen. Straattaal ontwikkelt zich continu. Woorden komen soms in het Nederlands woordenboek terecht. Wanneer woorden te bekend zijn geraakt, worden ze weer veranderd. Daarmee blijft een straattaal een continu veranderend raadsel voor andere groepen en/of generaties. Maar hoe bedenk je eigenlijk een straattaal? Ontstaat zo’n taal organisch of worden de woorden planmatig bedacht? Samen met kinderen van allerlei scholen uit Leeuwarden maakte Blaauw een straattaal woordenboek. De nieuwe woorden waren van de straat en werden daar ook weer toegepast. De woorden werden uitgebeeld met karton, papier en lint op verschillende plekken op straat. Soms speelde de uitspraak en lichaamstaal een belangrijke rol; dan werden korte filmpjes gemaakt. Een deel van de foto’s en video’s die van het traject werden gemaakt, was ook te zien in de expositie.

Foto’s © Yvonne Blaauw

Lexicon/Leksikon werd mede mogelijk gemaakt door: Mondriaan Fonds, Gemeente Leeuwarden, VSB Fonds, SNS Reaal Fonds, Stichting Albino, Prins Bernhard Cultuurfonds Fryslan.

Publicatie

In de publicatie vond je onder andere een artikel van Bettina Beinhoff, over het Engels als tweede taal, en hoe accenten doorklinken in die taal, een artikel van Onno Crasborn – over accenten in gebarentaal, een artikel van Vivien Waszink, over de taal van de nederhop, en een artikel van Machteld Leij, over de taal (lees: het jargon) van de kunstwereld. Vormgever van de publicatie (en het gehele Lexicon/Leksikon project) was Marcel Westra.

In de Pers

Wat de pers betreft: Ik werd voor de radio geinterviewd door Radio Mercurius en Omrop Fryslan. VHDG projectmedewerker Judith Spijksma werd ook voor Omrop Fryslan geinterviewd (over de dag met lezingen). Er verscheen een beeldverslag van de expositie op Trendbeheer, en een interview met mij op de website
van Metropolis M.
Daarnaast schreef kunstmagazine Tubelight nog een mooie review over de expositie, verscheen een artikel over Lexicon/Leksikon in het Friesch Dagblad en vier artikelen over het project in de Leeuwarder Courant. Zie onder.

Comments are closed.

Print Friendly, PDF & Email